Fisika USaPrako: bi asteko ikasketa eta errepaso-plana

Fisika USaPrako bi astetan errepasatzeko, egin EHUren ariketak apunteak begiratu gabe, zuzendu urratsez urrats eta saiatu berriro egun batzuk geroago. Landu grabitazioa eta elektromagnetismoa, baita uhinak, optika eta fisika kuantikoa edo nuklearra ere. Plan hau ikasturtean ikasitakoa sendotzeko da; ez du nota jakin bat bermatzen, eta ez ditu egiaztatu gabeko 2027ko arauak aurkezten.

Zein azterketa erabiliko dugu erreferentzia gisa?

EHUren 2026ko ohiko Fisikako azterketak lau ariketa ditu, bakoitza 2,5 puntukoa. Lehenengo biek ez dute aukerarik: eremu grabitatorioa eta eremu elektromagnetikoa lantzen dituzte. Hirugarrenean eta laugarrenean a edo b aukeratu behar da; uhinak eta optika, eta fisika kuantikoa edo nuklearra agertzen dira. Iturria 2026ko urriaren 13an kontsultatu da.

Lehen ariketak satelite bati buruzko albiste baten arrazoizkotasuna aztertzea eskatzen du. Kalkulua eta azalpena lotu behar dira: orbitaren erradioa, altuera eta abiadura bereizi, eta lortutako energia testuinguruan interpretatu. Bigarrenean, sorgailu elektromagnetiko baten konfigurazioak aztertzen dira. Horregatik, formula-zerrenda ikasteaz gain, hipotesiak eta emaitzaren esanahia idazten trebatuko zara.

EHUren 2026ko ordutegi ofizialean, Fisikako azterketaren tarteak 90 minutu hartzen ditu. Kontsulta: 2026ko urriaren 13a. Simulakrorako behin-behineko erreferentzia hori erabiliko dugu. Ez dugu hemen 2027ko egutegia, iraupen zehatza edo egitura berezia egiaztatu; argitaratzen direnean, berrikusi zure deialdiko dokumentuak.

Euskal Herriko Unibertsitateak argitaratzen ditu azterketak eta zuzenketa-irizpideak. Dokumentuak EHUren sarbide-atari ofizialean daude; kontsulta: 2026ko urriaren 13a. Unibertsitatera Sartzeko Proba (USaP) izena EHUren euskarazko atarian agertzen da; PAU sigla ere aurkituko duzu gaztelaniazko dokumentu ofizialetan.

Lehen saioa: aurkitu laguntza behar duzun urratsa

Hartu grabitazioko ariketa eta irudikatu enuntziatuko datuak marrazki batean. Adierazi Lurraren zentroa, gainazala eta satelitearen posizioa. Ondoren, azaldu zer baldintza erabiltzen duzun orbita geogeldikorra planteatzeko. Ezin baduzu kalkulua hasi, bereizi bi aukera: kontzeptua ez duzu ulertzen edo ez duzu ekuazioa gogoratzen.

Egin gauza bera indukzioarekin. Marraztu espira, haren normalaren norabidea eta eremu magnetikoa. Erabaki zer aldatzen den: eremua, orientazioa edo biak. Diagnostiko honetan ez begiratu emaitza lehenengo; bestela, ezin izango duzu jakin zein erabaki hartuko zenukeen laguntzarik gabe.

Erabili koaderno bat lau datu jasotzeko: ariketa, zailtasuna, zuzenketa eta hurrengo saiakeraren eguna. «Fluxuaren angelua gaizki aukeratu dut» idaztea erabilgarriagoa da «elektromagnetismoa ez dakit» idaztea baino. Lehen oharrak hurrengo saioan egin beharrekoa zehazten du.

Hamalau eguneko plana

Taula hau ikasteko proposamena da. Ez da EHUren denbora-banaketa ofiziala, ezta blokeen maiztasunari buruzko aurreikuspena ere. Saio bakoitzean erantzun bat idatzi eta egiaztatu behar duzu.

Eguna	Edukia eta egin beharreko lana	Amaierako egiaztapena
1	Diagnostikoa: hasi grabitazioko eta indukzioko ariketak, eta irakurri gainerako aukerak.	Idatzi laguntza behar izan duzun lehen urratsa.
2	Orbita zirkularra: lotu indar grabitatorioa eta azelerazio zentripetua.	Erradioa eta altuera bereizita daude marrazkian.
3	Energia eta erorketa: alderatu hasierako eta amaierako egoerak.	Azaldu zer hipotesi erabili dituzun balantzean.
4	Eremu elektrikoa eta potentziala: landu karga puntualen sistema bat.	Bereizi bektoreen batura eta eskalarren batura.
5	Indar magnetikoa: marraztu abiadura, eremua eta indarra.	Kargaren zeinuak noranzkoan duen eragina egiaztatu.
6	Indukzioa: aztertu espira finkoa eta espira birakaria.	Azaldu fluxuaren aldaketa eta Lenzen legeko zeinu negatiboa.
7	Berreskuratu galdutako saio bat eta berriz egin grabitazioan gaizki egin duzun ariketa bat.	Egin saiakera aurreko erantzuna begiratu gabe.
8	Uhinak: atera anplitudea, maiztasuna eta uhin-luzera ekuazio batetik.	Azaldu parametro bakoitzaren esanahia eta unitatea.
9	Optika: marraztu lente baten izpiak eta kalkulatu irudiaren posizioa.	Lotu emaitzaren zeinua irudiaren ezaugarriekin.
10	Efektu fotoelektrikoa: idatzi balantze energetikoa eta atalasearen baldintza.	Erabili energia-unitate bateragarriak kalkulu osoan.
11	Desintegrazioa: lotu erdibizitza, konstantea eta jarduera.	Denboraren unitateak bat datoz eta grafikoa zentzuzkoa da.
12	Simulakro osoa, 2026ko denbora-erreferentziarekin.	Erantzun bi ariketa finkoei eta aukera bana gainerakoetan.
13	Zuzenketa: alderatu erantzunak azterketa bereko irizpideekin.	Markatu falta den azalpena edo urrats okerra.
14	Berriz egin akats nagusiak izan dituzten ariketak eta prestatu azterketarako materiala.	Egin azken kontrola unitateetan, zeinuetan eta hipotesietan.

Saio bat galtzen baduzu, erabili zazpigarren eguneko tartea. Ez saiatu galdutakoa ariketa guztiak presaka kopiatuz konpontzen. Murriztu ariketa berrien kopurua, baina mantendu zuzenketa eta bigarren saiakera. Bestela, oztopo bera berriro agertuko zaizu simulakroan.

Begiratu Euskadiko Fisikaren prestakuntza-fitxa eta Euskadiko USaPri buruzko orria, gaztelaniaz. Beste ikasgaiekin denbora banatzeko, eskatu asteko ikasketa-plana posta elektronikoz, hori ere gaztelaniaz.

Ikasitakoa gogoratzea, denboran banatutako errepasoa eta ariketa nahasiak

Ikasitakoa gogoratzeko praktikan, itxi apunteak eta azaldu zer gertatzen den satelitearen masa aldatzen bada. Ez idatzi azken formula bakarrik: erakutsi nondik datorren eta zer hipotesiren arabera erabiltzen duzun. Autoazterketaren gida, gaztelaniaz, saiakera eta egiaztapena bereizteko erabil dezakezu.

Denboran banatutako errepasoan, itzuli orbita-ariketara elektromagnetismoa landu ondoren. Aldatu datu bat edo eskatu beste magnitude bat; horrela, ez duzu aurreko erantzuna besterik gabe erreproduzituko. Denboran banatutako errepasoaren gida, gaztelaniaz, hurrengo saiakera egutegian jartzeko lagungarria da.

Ariketa motak nahastean, ebatzi uhinei buruzko ariketa bat, energia-problema bat eta karga baten mugimenduari buruzko beste bat. Lehenengo aukeratu zer lege behar duzun. Ez jarri ariketaren ondoan erabiliko duzun formularen izena: hori erabakitzea ere ikasketa da. Oinarrizko prozedura oraindik ulertzen ez baduzu, landu lehenengo adibide gidatu bat.

Ikasketa-txartelak, gaztelaniaz, baldintzak gogoratzeko erabil ditzakezu. Alde batean galdetu noiz sortzen den indar elektroeragile induzitua; bestean, idatzi baldintza eta marrazki txiki bat. Txartelak ez du ariketa luzea ordezkatzen, baina hasierako erabakia gogoraraz dezake.

Nota jaisten duten akatsak

EHUren 2026ko ohiko Fisikako ebazpenak eta irizpideek, 2026ko urriaren 13an kontsultatuta, kontrol hauek zehazten dituzte. 2026ko irizpideak dira; ez ditugu 2027ko baremo egiaztatutzat aurkezten:

• Unitateak ez jartzea edo gaizki jartzea: 0,1 puntuko kenketa aipatzen da.
• Notazio bektorialean akats errepikatuak egitea: 0,1 puntuko kenketa aipatzen da.
• Biribiltzean edo zifra esanguratsuetan huts egitea: 0,1 puntuko kenketa aipatzen da.
• Ekuazio okerra edo eskalarra eta bektorea nahastea: akats larriek atal osoa baliogabetu dezakete.

Irizpideek kalkulu sinbolikoa zenbakizkoaren aurretik egitea ere eskatzen dute. Zuzentzean, beraz, begiratu lehenengo ekuazioa eta haren justifikazioa. Kalkulagailuak emandako zenbaki zuzena ez da nahikoa ekuazioaren baldintzak azaltzen ez badituzu.

Ebazpen ofizialak optikako irudiaren posizioa, handipena eta orientazioa bereizita lantzen ditu. Zure erantzunean, alderatu kalkulua eta marrazkia: irudi birtuala esan baduzu, azaldu non dagoen eta zergatik ez den pantaila batean jasotzen. Kontrol horrek zeinu-akats baten jatorria aurkitzen laguntzen du.

Nola zuzendu simulakroa erabilgarri izan dadin

Gorde lehen bertsioa aldatu gabe. Beste kolore batean, idatzi zer falta den: legearen izena, bektorearen noranzkoa, unitatea edo ondorio fisikoa. Ondoren, egin ariketa beste orri batean, ebazpena estalita. Bi bertsioek erakutsiko dizute zer ulertu duzun eta zer gogoratu besterik ez duzun egin.

Ez ezabatu ariketa osoa lehen kalkuluak huts egin duelako. Irizpide ofizialek aurreko ataleko ikaslearen balioa erabiltzea aurreikusten dute, emaitza fisikoki zentzugabea ez bada. Aztertu bereizita hasierako akatsa eta ondorengo prozedura. Zalantzarik baduzu, eraman bi orriak irakaslearengana galdera zehatz batekin.

Ohiko galderak

Bi aste nahikoak dira Fisika prestatzeko?

Aurretik landutako edukia errepasatzeko balio dezakete. Diagnostikoan ezin baduzu bloke baten ariketa hasi, eskatu laguntza oinarrizko kontzeptua berreraikitzeko. Ez bete egutegia ulertu gabe kopiatutako ebazpenekin; egokitu saioak benetan falta zaizun urratsari eta gorde denbora zuzentzeko.

Zein ariketatan aukera daiteke EHUren azterketan?

Hemen erabilitako 2026ko azterketa ofizialean lehen bi ariketak finkoak dira, eta hirugarrenak eta laugarrenak a edo b aukera dute. Ez hartu egitura hori 2027rako baieztapen gisa. Zure deialdiko argibideak irakurri behar dituzu erantzuten hasi aurretik.

Nola aukeratu uhinen eta optikaren artean?

Irakurri bi aukeretako atal guztiak. Identifikatu eskatutako magnitudeak, beharrezko legeak eta marrazkiak. Aukeratu hasieratik amaierara hobekien arrazoitu dezakezuna. Simulakroan, idatzi zergatik aukeratu duzun; horrela ikusiko duzu erabakia ezagutzan edo lehen inpresioan oinarritu den.

Zenbat denbora erabili behar dut simulakroan?

Plan honek 90 minutu erabiltzen ditu, EHUren 2026ko ordutegian egiaztatutako tartearen arabera. 2027ko iraupena dokumentu berriarekin egiaztatu behar da. Neurtu non geratu zaren denborarik gabe, eta bereizi irakurketa motelaren arazoa planteamendua ez ulertzearen arazotik.

Non aurki ditzaket 2027ko data egiaztatuak?

EHUren sarbide-atari ofiziala kontsultatu behar duzu. Gida honetan ez dugu 2027ko egutegia egiaztatu, eta horregatik ez dugu datarik ematen. Ez erabili aurreko urteko egunak deialdi berrikoak balira bezala. Hamalau eguneko sekuentzia egokitu ahal izango duzu egutegia egiaztatuta duzunean.

Hurrengo urratsa

Fisikaren plangintza orokorra, gaztelaniaz, ikasturteko lana antolatzeko beste erreferentzia bat da. Ariketen aukerak eta zuzenketa lantzeko, mantendu EHUren dokumentua eta haren urtea erreferentzia gisa.

Erreserbatu Euskadiko Fisikaren prestakuntza; formularioa gaztelaniaz dago. Eraman diagnostikoko oharrak eta simulakro zuzendua hurrengo lan-saioetara: horrela, zehaztu ahal izango duzu zein azalpen eta prozedura landu behar dituzun laguntzarekin.