Espainiako Historia: testu-iruzkina Euskadiko USaPean

Espainiako Historiako testu-iruzkina USaPerako prestatzeko, iturriak ematen duen informazioa dagokion prozesu historikoarekin lotu eta galdera bakoitzari bereiz erantzun behar diozu. Euskadin, hemen aztertutako EHUren 2026ko ariketan, iturri historikoaren analisiak bi galdera ditu: ez da nahikoa sailkapen orokorra egin eta gai osoa buruz idaztea. Bi asteko plan honek testuingurua, azalpena eta zuzenketa lantzen ditu, testuak zein irudiak erabiliz.

Zein eredurekin ari gara lanean?

Unibertsitatera Sartzeko Proba (USaP) prestatzeko erreferentzia ofiziala EHUren sarbide-ataria da (kontsulta: 2026-10-13). Hemen erabilitako ariketa 2026ko ohiko deialdikoa da. Kontsulta horretan ez dugu 2027ko Espainiako Historiako eredu edo egutegi egiaztaturik aurkitu; beraz, ez pentsatu hurrengo deialdian banaketa bera izango denik.

2026ko azterketak A atala derrigorrezkoa dela zehazten du: 3 puntu. B atalean testua edo irudia aukeratu behar duzu, eta hautatutako iturriari buruzko bi galderei erantzun: 4 puntu, 2 bakoitzeko. C atalean lau epigrafetatik bat garatzen da: 3 puntu (kontsulta: 2026-10-13). Hortaz, iturriak lantzearekin batera, akats historikoak zuzentzeko eta kronologia antolatzeko ariketak ere egin.

2026ko ordutegi ofizialean, Espainiako Historia 11:15etik 12:45era ageri da: 90 minutuko tartea. Erabili iraupen hori urte horretako azterketa-simulazioan; ez hartu 2027ko ordutegiaren erreferentziatzat (kontsulta: 2026-10-13). Prestaketa osoa antolatzeko, begiratu Euskadiko USaPeko orria eta Espainiako Historiako ikastaroaren fitxa, biak gaztelaniaz.

Bi galdera, bi erantzun historiko

Lehen irakurketan, bereizi dokumentuak dioena eta galderetan eskatzen zaizuna. Iturriak zer erakusten duen galdetzen badizute, ez duzu zertan haren inguruko negoziazio guztiak azaldu. Idatzi zirriborroan bi lerro: «Lehen galderan azaldu behar dut…» eta «Bigarrenean lotu behar dut…». Esaldi horiek antzekoak badira, berriro irakurri enuntziatua.

Ondoren, bilatu iturria aztertzeko lagungarriak diren aztarnak: data, erakundea, aldarrikapena, sinboloa edo ageri den egoera. Ez asmatu nor den egilea dokumentuan ez bada ageri. Testu juridikoa bada, aztertu zer arautzen duen; argazkia bada, bereizi ikusten dena eta dakizunetik abiatuta ondorioztatzen duzuna. Manifestazio bateko argazkiak ez du, berez, herritar guztien iritzia erakusten.

Erantzun bakoitzean, proposatu ideia nagusi bat, eman azalpen historikoa eta erakutsi iturriarekin duen lotura. Adibidez, autonomia-proiektu baten inguruko eztabaidak azaltzean, bereizi proposamena, negoziazioa eta behin betiko onarpena. Egitura hori lagungarria da iruzkina egiteko; ez da azterketan automatikoki kopiatzeko sarrera bat.

Bi asteko praktika-plana

Hau lan-proposamena da, ez EHUren ordutegi ofiziala. Egun bakoitzean idatzi erantzun bat eta identifikatu hurrengo saioan landu beharreko hutsune bat. Zure apunteetan dagoen edukia erabili, aukeratutako dokumentuaren garaiarekin bat datorrela egiaztatuta.

Eguna	Edukia eta iturria	Egin beharreko lana
1	2026ko azterketa osoa	Irakurri jarraibideak; bereizi A, B eta C atalak; egin B atala zer hobetu behar duzun ikusteko.
2	Estatu liberalaren eraikuntza	Testu juridiko baten gaia azaldu eta testuingurua azaltzeko bi esaldi idatzi.
3	Foruak eta aldaketa politikoa	Prestatu kausen eta ondorioen eskema, apunteak itxita.
4	Industrializazioa	Alderatu datu ekonomiko baten azalpena eta interpretazio politikoa.
5	Langile-mugimendua	Azaldu aldarrikapen baten esanahia eta garaiko gatazka.
6	Bigarren Errepublika	Bereizi erreformak, aurkako jarrerak eta autonomiari buruzko eztabaidak.
7	Lehen asteko zuzenketa	Berridatzi erantzun ahulena; berreskuratu 2. eguneko testuingurua.
8	1936ko Estatutuaren ariketa	Erantzun B1eko bi galderei, une historikoak bereizita.
9	Gerra Zibila	Kokatu gertaera politikoak eta militarrak kronologia berean.
10	Frankismoa	Azaldu errepresioa eta erregimenaren egitura, termino zehatzekin.
11	Trantsizioko argazkia	Bereizi irudiak erakusten duena, testuingurua eta azalpen historikoa.
12	Amnistia eta demokratizazioa	Azaldu kausen eta ondorioen arteko loturak; ez egin data-zerrenda hutsa.
13	2026ko azterketa osoa	Egin azterketa-simulazioa, urte horretako denbora eta aukerak errespetatuta.
14	Azken zuzenketa	Alderatu erantzunak irizpideekin; zehaztu noiz landuko dituzun berriro hutsuneak.

Ez aukeratu egunero ondoen ezagutzen duzun garai historikoa. Ariketa zail batek erakusten du non falta zaizun testuingurua; erantzun bera behin eta berriz kopiatzeak, berriz, eredua gogoratzeko gaitasuna neurtzen du. Denbora gutxi baduzu, egin behintzat hasierako ariketa, landu bi iturri motak eta zuzendu azken erantzunak.

Apunterik gabe gogoratzea, ariketak txandakatzea eta zuzentzea

Ikasitakoa gogora ekartzeko, itxi apunteak eta azaldu iturriari lotutako prozesua. Ondoren bakarrik alderatu zure erantzuna materialarekin. Autoazterketaren gida, gaztelaniaz, erabil dezakezu saioa antolatzeko. Historia lantzean, galdetu zeure buruari zer gertatu zen lehenago, zein eragilek hartu zuen erabakia eta zer aldatu zuen erabaki horrek.

Errepasoa denboran banatzeko, landu bigarren astean lehenengoan ondo azaldu ez dituzun loturak. Denboran banatutako errepasoaren gida, gaztelaniaz, egutegia egiteko lagungarria da. Ez berrirakurri gai osoa hutsune zehatza baduzu: aurkitu falta den lotura, azaldu zure hitzekin eta frogatu beste iturri batekin.

Ariketak tartekatzeko, txandakatu testu juridikoa eta argazkia, baita garai historikoak ere. Ariketak txandakatuz ikasteko gida, gaztelaniaz, metodoaren azalpena ematen du. Helburua zer prozesu azaldu behar duzun erabakitzea da, aurreko ariketaren erantzuna dokumentu berriari itsatsi beharrean.

Ikasteko txartelak, gaztelaniaz, erabili kontzeptu zehatzak lantzeko: amnistia eta indultua bereizteko, edo autonomia-proiektua eta onartutako estatutua bereizteko. Txartel batek ez du iruzkin osoa ordezkatzen. Kontzeptua gogoratu ondoren, erabili azalpen idatzi batean, iturriarekin lotuta.

Teknika horiek ikaskuntza aktiboa antolatzeko dira. Zure aurrerapenaren froga ez da saio-kopurua: aurretik ikusi gabeko dokumentu bati emandako erantzuna da. Horregatik, gorde lehen zirriborroa eta berridazketa; alderaketak erakutsiko du zer hobetu duzun.

1936ko Estatutua lantzeko adibidea

EHUren 2026ko ebazpen ofizialak B1eko galderei buruzko argibideak ematen ditu: lehen galderan, Estatutua onartu zeneko egoera azaldu behar duzu, 1936ko uztailaren eta urriaren artekoa; bigarrenean, Errepublika garaiko autonomia-proiektuaren inguruko eztabaidak (kontsulta: 2026-10-13). Bereizketa horrek erantzunaren norabidea aldatzen du.

Praktikarako, zatitu orria bi zutabetan. Lehenengoan, jaso onarpenaren garaiko egoera politikoa eta militarra; bigarrenean, proiektua onartu aurreko negoziazioak eta desadostasunak. Sailkatu zure apunteetako ideiak bi zutabeetan, baina ez errepikatu zerrenda bera bietan. Azkenik, idatzi bi erantzun bereizi.

Zure erantzuna zuzentzean, markatu galderari erantzuten dion lehen esaldia. Halakorik ez badago, laburtu sarrera. Azpimarratu prozesua azaltzen duten loturak: «horren ondorioz», «aldiz», «testuinguru horretan». Lotura horien atzean kausa edo kontraste zehatzik ez badago, berridatzi. Ez erabili adibide hau nota automatikoki kalkulatzeko: ebazpenak ez du B atalerako mailaz mailako errubrikarik ematen.

Nota jaisten duten akatsak

Ondoko zuzenketa-zerrenda 2026ko jarraibideetako hiztegiari, sakontasunari, testuinguratzeari eta zehaztasunari buruzko irizpideetatik eratortzen da; ez da ikasleek akats horiek zenbateko maiztasunez egiten dituzten azaltzen duen txosten bat (kontsulta: 2026-10-13).

• Testuinguruak nahastea. Estatutuaren aurreko eztabaidek ez dute onarpen-unearen azalpena ordezkatzen; ebazpen ofizialak bereizketa hori eskatzen du.
• Kontzeptu lausoak erabiltzea. «Askatasuna eskatu zuten» esaldiaren ordez, zehaztu zer eskubide edo neurri zegoen jokoan.
• Gaia buruz errepikatzea. Ezagutza erakusteaz gain, azaldu zergatik den ezagutza hori galdera honetarako beharrezkoa.
• Iruditik gehiegizko ondorioak ateratzea. Bereizi argazkian ikus daitekeena eta testuinguru historikoak azaltzen duena.
• Azken berrikuspena ez egitea. Jarraibideek zuzentasun linguistikoa eta aurkezpena ere kontuan hartzen dituzte; berrikusi esaldi ulertezinak eta terminoak.

Ohiko galderak

Nola egin Espainiako Historiako testu-iruzkina USaPean?

Irakurri iturria eta enuntziatuak bereiz. Galdera bakoitzerako, aukeratu ideia nagusia, azaldu dagokion prozesua eta lotu dokumentuko informazioarekin. Sailkapen luze batek ez du galdetutakoa erantzuteko lana ordezkatzen.

Testua ala irudia aukeratu behar dut?

Hemen aztertutako 2026ko B atalean bi aukeren artean hautatzen da. Aukeratu galderei hobeto erantzuteko aukera ematen dizun iturria; ez erabaki testua laburragoa delako bakarrik. Irakurri bi enuntziatuak hautatu aurretik (2026ko azterketa, kontsulta: 2026-10-13).

Zenbat balio du iturriaren analisiak?

2026ko azterketan 4 puntu ditu, bi galderatan banatuta. Urte horretako banaketa da, goian estekatutako azterketan egiaztatua; 2027rako, begiratu dagokion argitalpen ofiziala (2026ko puntuazioa, kontsulta: 2026-10-13).

Erantzun bera erabil dezaket Estatutuaren bi galderetan?

Ez da estrategia egokia: 2026ko ebazpenak bi une bereizten ditu. Prestatu bata onarpen-unerako eta bestea aurreko eztabaidetarako. Gertaera bat aipatzeak ez du, berez, haren zeregina azaltzen (B1eko argibidea, kontsulta: 2026-10-13).

Nahikoa al dira bi aste iruzkina prestatzeko?

Bi asteko plana azterketaren formatua lantzeko proposamena da; ez du emaitzarik bermatzen. Oinarrizko kronologian hutsuneak badituzu, gehitu eduki-saioak. Lehen eta azken ariketen zuzenketak esango dizu zer landu behar duzun berriro.

Hurrengo urratsa

Kontsultatu Euskadiko Espainiako Historiako ikastaroaren fitxa, gaztelaniaz, eta eman izena ikastaroaren erreserban. Asteko lana antolatzeko, eskatu ikasketa-plana posta elektronikoz, gaztelaniaz ere. Iruzkinaren ikuspegi orokorra nahi baduzu, gaztelaniazko gida duzu; hemen landutako ariketetan, EHUren galdera zehatzak erabili.